Sheikh Omar Juma Mayunga

Sheikh Ali Jumaa Mayunga
Mwanazuoni na Mfasiri wa Qur'ani
Jina kamili	Ali (Omar) Jumaa Mayunga
Tarehe ya kuzaliwa	1947
Mahali pa kuzaliwa	Tabora, Tanzania
Tarehe ya kufariki	1 Januari 2026
Mahali pa kufariki	Dar es Salaam, Tanzania
Sababu ya kifo	Ugonjwa
Mahali pa kuzikwa	Makaburi ya Kisutu, Dar es Salaam (Au weka sahihi)
Madhehebu	Shia Ithna-Asheri (Awali: Sunni/Salafi)
Lugha	Kiswahili, Kiarabu
Kazi	Mwanazuoni, Mwandishi, Mfasiri
Vitabu maarufu	Tafsiri ya Qur'ani Tukufu Meza ya Uchunguzi
Walimu	Sheikh Fereji Farahani Ustadh Alwy Qasim Sayyid Saeed Akhtar Rizvi
Wanafunzi	—
Tovuti	—

Sheikh Ali Jumaa Mayunga (pia anajulikana kama Omar Jumaa Mayunga; 1947 - 1 Januari 2026) alikuwa mmoja wa wanazuoni mashuhuri wa Kiislamu, mwandishi mahiri, na mfasiri wa Qur'ani Tukufu nchini Tanzania.

Anakumbukwa kama mmoja wa waasisi na watetezi wakuu wa Madhehebu ya Ahlulbayt (Shia Ithna-Asheri) katika ukanda wa Afrika Mashariki katika miongo ya hivi karibuni. Umaarufu wake uliongezeka kutokana na historia yake ya kipekee ya kuhama kutoka msimamo mkali wa Wahabi (Salafi) na kujiunga na Ushia, safari ambayo aliielezea kwa kina na hoja za kielimu katika kitabu chake kinachojulikana kama Meza ya Uchunguzi.

Maisha ya Awali na Elimu

Ali Jumaa Mayunga alizaliwa mwaka 1947 katika Mkoa wa Tabora, Wilaya ya Igunga, Tarafa ya Simbo.

Msingi wa elimu yake ya dini uliwekwa na baba yake mzazi ambaye alianza kumfundisha Qur'ani Tukufu mnamo mwaka 1957. Kati ya mwaka 1959 na 1962, alipata elimu ya msingi (elimu ya sekula) katika Shule ya Msingi Simbo kabla ya kurejea kikamilifu katika masomo ya dini.

Safari yake ya kielimu ilipitia hatua zifuatazo:

• 1968–1972 (Tabora): Alisoma chini ya Sheikh Mzee Fereji Farahani, ambapo alijifunza misingi ya Fiqhi na Lugha ya Kiarabu.
• 1972 (Mombasa): Alijiunga na Tahdhib Muslim School chini ya ulezi wa Ustadh Alwy Qasim. Katika kipindi hiki, alivutiwa na kusoma kwa kina vitabu vya wanazuoni wa Kiwahabi kama Ibn Taymiyya, Ibn Qayyim al-Jawziyya, na Muhammad bin Abdul Wahhab.
• 1975–1976 (Kigoma & Iringa): Aliendelea na masomo Ujiji kwa Sheikh Khalfani Muhammad Kiumbe, na baadaye Iringa kwa Sheikh Harith Khelef Khamis.

Harakati za Awali (Kabla ya Ushia)

Kabla ya mabadiliko yake ya kiitikadi, Sheikh Mayunga alikuwa mhubiri mwenye hamasa kubwa katika kutetea msimamo wa Ahlul Sunna wal Jamaa (katika mlengo wa Kiwahabi/Salafi).

Mnamo mwaka 1982, aliandika kitabu “Jawabu la Wazi kwa Wateteao Bid’a”, andiko ambalo lilikosoa vikali desturi za Kiislamu zisizoendana na tafsiri ya Kiwahabi. Katika kipindi hiki, alifanya ziara za kida'wah katika nchi za Zambia na Burundi, na alijenga mahusiano ya karibu na taasisi za kidini nchini Saudi Arabia kupitia Muslim World League.

Safari ya Kuelekea Ushia

Mwaka 1986 uliashiria mwanzo wa mageuzi makubwa katika fikra zake, mchakato uliotokana na utafiti huru na majadiliano ya kielimu.

Mdahalo na Sheikh Abdillahi Nasir

Akiwa safarini Mombasa, Kenya, alikutana na mwanazuoni mashuhuri Sheikh Abdillahi Nassir. Mkutano huu uliibua maswali mazito kuhusu historia ya Uislamu, hususan matukio ya Saqifa na nafasi ya Imam Ali. Sheikh Abdillahi Nasir alimpatia vitabu rejea kama Al-Muraja'at na Asl al-Shia wa Usuluha.

Utafiti na Bilal Muslim Mission

Baada ya kurejea Dar es Salaam, Sheikh Mayunga alikutana na Sayyid Saeed Akhtar Rizvi, Mkuu wa Bilal Muslim Mission of Tanzania. Kwa muda wa miezi mitatu, walifanya vikao vya kina vya kielimu. Mayunga alitumia mbinu ya kulinganisha hoja za Kishia kwa kutumia vitabu sahihi vya Sunni kama Sahih al-Bukhari, Sahih Muslim, na Tarikh al-Tabari. Baada ya kujiridhisha na ushahidi wa kielimu, alitamka rasmi kuingia katika madhehebu ya Shia Ithna-Asheri.

Kazi na Machapisho

Sheikh Mayunga hakuwa tu mhubiri, bali mwandishi aliyeacha alama kupitia kalamu yake. Machapisho yake yamekuwa nyenzo muhimu kwa wanafunzi wa dini Afrika Mashariki. Baadhi ya kazi zake ni:

• Tafsiri ya Qur'ani Tukufu: Kazi yake kubwa zaidi, ikitoa ufafanuzi wa aya kwa lugha ya Kiswahili.
• Meza ya Uchunguzi: Kitabu kinachoelezea safari yake ya kiitikadi.
• Tafsiri ya Dua Kumayl (1989): Tafsiri ya dua maarufu ya Imam Ali.
• Mut'a: Ndoa Sahihi (1990): Kitabu cha Fiqhi kinachojadili uhalali wa ndoa ya muda.
• Zao la Saqifa: Uchambuzi wa kihistoria.

Alishiriki pia mikutano ya kimataifa, ukiwemo Mkutano wa Tehran (1987) kulaani mauaji ya Mahujaji, na Mkutano wa London (1990) ulioandaliwa na World Federation.

Kufariki

Sheikh Ali Jumaa Mayunga alifariki dunia jioni ya tarehe 1 Januari 2026 (11 Rajab 1447 H) jijini Dar es Salaam baada ya kuugua kwa muda mrefu.

Mazishi yake yalifanyika tarehe 2 Januari 2026 katika Msikiti wa Amirul Mu'minin, Magomeni, Dar es Salaam, yakihudhuriwa na umati mkubwa wa Waislamu na viongozi wa dini. Kifo chake kilitajwa na vyombo vya habari vya kimataifa kama pigo kwa jamii ya wasomi wa Kiislamu Afrika.